Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan kişinin ortak konuttan çıkarılmasını ve korunan kişiye, evine, okuluna ya da işyerine yaklaşmamasını öngören bir önleyici tedbirdir. 6284 sayılı Kanun’a göre bu koruma kararı polis merkezinden, jandarmadan, Cumhuriyet başsavcılığından ya da doğrudan aile mahkemesinden istenebilir ve kanun bu önleyici tedbirin geciktirilmeden verilmesini ister. Tedbirin ilk süresi altı ayı aşamaz, kararı çiğneyen kişi zorlama hapsiyle karşılaşır.
İçindekiler
Uzaklaştırma Kararı Kimleri Korur?
Uzaklaştırma kararı kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korur. Kanun yalnız eşlerle sınırlı değildir. Ev içi şiddet tanımı, şiddet uygulayanla aynı haneyi paylaşmayan aile bireylerini de kapsar.[1]
Ayrı yaşayan eş, boşanma davası süren eş ya da ısrarla peşine düşen biri hakkında da tedbir istenebilir. Şiddet kavramı fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü ve ekonomik her tutumu, buna yönelik tehdit ve baskıyı, özgürlüğün keyfi engellenmesini içine alır. Kanunun tam metni mevzuat.gov.tr’deki resmi metinde okunabilir.
Uzaklaştırma Kararı için Nereye Başvurulur?
Tedbir talebi kişinin en hızlı ulaşabildiği yerdeki hakime, mülki amire ya da kolluk birimine yapılabilir. Kişi o an hangi şehirde bulunuyorsa oradaki makama gidebilir, kendi yerleşim yerine dönmesi gerekmez. Başvuru yerleri ve her birinde yapılan iş aşağıda sıralanmıştır.
- Polis merkezi ya da jandarma karakolunda şikayet ve tedbir talebi tutanağa geçirilir, acil durumda kolluk amiri tedbiri hemen uygular.
- Cumhuriyet başsavcılığında suç duyurusu alınır, Cumhuriyet savcısı aile mahkemesinden tedbir isteyebilir.
- Aile mahkemesine dilekçeyle doğrudan tedbir talebi verilir, mahkeme kurulmamış yerde bu işlere asliye hukuk mahkemesi bakar.
- Valilik ya da kaymakamlığa barınma, geçici maddi yardım ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirler için başvurulur.
İzmir’de tedbir talepleri aile mahkemelerinde incelenir. Adliye düzeni ve mahkeme yapısı İzmir’de boşanma davası yazısında anlatılmıştır. Kentte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı Bayraklı ve Menemen şiddet önleme ve izleme merkezleri (ŞÖNİM) bulunur.
Koruyucu ve Önleyici Tedbirlerde Uzaklaştırma Kararını Kim Verir?
Konuttan uzaklaştırma ve yaklaşmama tedbirleri aile mahkemesi hakiminin yetkisindedir, acil durumda kolluk amiri de uygulayabilir. Kanun koruyucu tedbirlerle korunan kişiye destek sağlar, önleyici tedbirlerle ise şiddet uygulayana yükümlülük getirir. Hangi tedbiri kimin verdiği aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| Tedbir | Kime Yönelik | Kim Verir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Barınma yeri, geçici koruma | Korunan kişi | Mülki amir, acil halde kolluk amiri | m.3 |
| Geçici maddi yardım, rehberlik, kreş desteği | Korunan kişi | Mülki amir | m.3 |
| İşyeri değişikliği, ayrı yerleşim yeri, aile konutu şerhi | Korunan kişi | Aile mahkemesi hakimi | m.4 |
| Konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama, hakaret ve tehdit yasağı | Şiddet uygulayan | Hakim, acil halde kolluk amiri | m.5/1-a, b, c, d |
| İletişim yasağı, silah teslimi, tedavi, kişisel ilişkinin sınırlanması | Şiddet uygulayan | Aile mahkemesi hakimi | m.5/1-ç, f, g, h, ı |
Kolluk amirinin acil durumda aldığı uzaklaştırma tedbiri, en geç ertesi iş günü hakimin onayına sunulur. Hakim yirmi dört saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar. Barınma ve geçici koruma tedbirlerinde onay mülki amirden istenir ve süre kırk sekiz saattir.
Kanun yaklaşmama tedbiri için metre cinsinden bir mesafe belirlemez. Tedbirin kapsamı karar metninde yazılır, bu yüzden kararın tam örneği alınıp okunmalıdır. Ruhsatlı silahın kolluğa, görev silahının kuruma teslimi de aynı dosyada istenebilir.
Uzaklaştırma Kararında Delil Aranır mı?
Koruyucu tedbir için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz, önleyici tedbir de geciktirilmeden verilir. Hakimin hukuki sorumluluğuna ilişkin bir davada Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, oy çokluğuyla, çocuğun esenliğinin ağır tehlike altında olduğunu fark eden hakimin delil veya belge aramaksızın önleyici ve koruyucu tedbir kararı vermekle yükümlü olduğunu belirtmiştir.[2] Başvuruda olayın nasıl ve ne zaman yaşandığını açıkça anlatmak bu nedenle önem taşır.
Delilin aranmaması yalnız tedbir aşaması için geçerlidir. Boşanma davasında kusur belirlenirken koruma kararı tek başına ispat aracı sayılmaz. Eskişehir’den gelen bir dosyada ilk derece mahkemesi, darp raporu bulunmadığı için koruma kararını kusur değerlendirmesine esas almamış, Yargıtay bu kararı oy birliğiyle onamıştır.[3]
“koruma kararının verilmesi için herhangi bir delil aranmadığı, dosya içerisinde herhangi bir darp raporu olmadığı görülmekle kusur değerlendirilmesinde baz alınmamış”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2023/2858, K.2024/64, 10.01.2024 (ilk derece gerekçesi, onama)
ÖnemliTedbir için delil gerekmese de aynı olaylar ileride boşanma, velayet ya da ceza dosyasında ispat edilmek zorunda kalabilir. Hastane kaydı, adli rapor, mesaj ve arama kayıtları ile tanıkların adları olay günü saklanmalıdır.
Uzaklaştırma Kararı Alınınca Ne Olur? Tebliğ, Süre ve Uzatma
Karar alınınca hem korunan kişiye hem şiddet uygulayana yüze karşı ya da tebligatla bildirilir, talebin reddi ise yalnız başvurana iletilir. Acil durumda kolluğun verdiği karar şiddet uygulayana bir tutanakla derhal tebliğ edilir. Kanuna göre tebliğin yapılamamış olması kararın uygulanmasına engel değildir.
Tebliğ sırasında şiddet uygulayana, kararı çiğnerse zorlama hapsiyle karşılaşacağı hatırlatılır. Gerekirse korunan kişinin ve aile bireylerinin kimlik ve adres bilgileri bütün resmi kayıtlarda gizli tutulur, tebligat için ayrı bir adres belirlenir. Talep halinde kişisel eşya ve belgeler kolluk aracılığıyla teslim edilir.
İlk karar en fazla altı aylık bir süreyi kapsar. Şiddet tehlikesinin süreceği anlaşılırsa hakim resen ya da korunan kişi, Bakanlık veya kolluk istediğinde tedbirin süresini veya şeklini değiştirebilir, aynen devamına ya da kaldırılmasına karar verebilir. Süre dolmadan yaşanan yeni olaylar, uzatma talebiyle birlikte aile mahkemesine bildirilir.
Başvuru ve kararların uygulanması için harç, yargılama ya da posta masrafı ödenmez (6284 sayılı Kanun m.20, 20.10.2026 itibarıyla yürürlükteki metin). Tedbir kararı bir mahkumiyet hükmü değildir. Adli sicile kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri kaydedilir, 6284 kapsamındaki tedbirlerin sicilini ise ŞÖNİM tutar (6284 sayılı Kanun m.15/1-a).[4]
Uzaklaştırma Kararına Uyulmazsa Zorlama Hapsi
Karara aykırı davranan kişi hakkında hakim, ihlalin ağırlığına göre 3 ila 10 gün zorlama hapsine hükmeder ve fiilin ayrıca suç oluşturması bunu engellemez. İhlal tekrarlanırsa her seferinde 15 ila 30 gün verilir, toplam süre ise altı ayla sınırlıdır. Zorlama hapsini infaz eden makam Cumhuriyet başsavcılığıdır.
Bu yaptırım, ceza yargılaması sonunda verilen hapis cezasından ayrıdır. Türk Ceza Kanunu’nun 20.10.2026 itibarıyla yürürlükteki metninde tedbir kararını çiğnemeyi başlı başına suç sayan bir madde yoktur. İhlal sırasında işlenen fiil ise ayrıca soruşturulur ve söylenen sözler tehdit suçu, darp kasten yaralama olarak ceza dosyasına konu olur.
Israrlı takip ise ayrı bir suç tipidir ve şikayete bağlıdır. Fail hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbiri varken işlenmesi de, boşanılan eşe karşı işlenmesi de cezayı bir yıldan üç yıla kadar hapse çıkaran nitelikli hal sayılır.[5]
Hakim, tedbirlerin uygulanmasında teknik araç ve yöntemlerin kullanılmasına da karar verebilir, ancak bu yolla kişilerin ses ve görüntüsü dinlenemez, izlenemez. Ceza dosyasının İzmir’deki seyri İzmir’de ceza yargılaması yazısında anlatılır.
UyarıTedbirin süresi, şekli ya da kaldırılması hakim kararıyla değişir. Taraflar kendi aralarında barışsa bile karar kaldırılmadıkça yürürlükte kalır. Mağdur tedbirden vazgeçmek isterse aile mahkemesine başvurur, ceza dosyasındaki şikayetten vazgeçme ise ayrı bir işlemdir.
Uzaklaştırma Kararında Çocuklar, Ortak Konut ve Nafaka
Hakim şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhal uzaklaştırılmasına ve konutun korunan kişiye tahsisine karar verebilir. Korunan kişinin yakınlarına, tanıklarına ve şiddete uğramamış olsa bile çocuklarına yaklaşmama tedbiri de kurulabilir. Evli korunan kişi için tapuya şerh konulması istenebilir, şartları aile konutu şerhi yazısında anlatılır.
Daha önce çocukla kişisel ilişki kararı verilmişse hakim bu ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına ya da tümüyle kaldırılmasına karar verebilir. Hakim aynı dosyada velayet, kayyım ve nafaka konusunda da hüküm kurabilir. Velayetin kalıcı düzenlenmesi ise ayrı bir yargılamadır ve velayet davası yazısında ele alınır.
Hukuk Genel Kurulu’nun anılan kararındaki olayda mahkeme anne lehine koruma kararı vermiş, çocuk için ayrı bir tedbir kurmamış ve babaya yatılı kişisel ilişki tanımıştı. Çocuk bu görüşme sırasında babası tarafından öldürüldü, Kurul da oy çokluğuyla hakimin açık kanun hükmüne aykırı davrandığını kabul etti. Başvuruda çocuklara yönelik tehlikenin ayrıca yazılması ve varsa kişisel ilişki kararına delillerle itiraz edilmesi bu yüzden hayati önemdedir.
Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyor ya da katkıda bulunuyorsa ve daha önce nafakaya hükmedilmemişse, hakim talep olmasa bile tedbir nafakasına karar verebilir. Nafakanın türleri ve miktarı nafaka türleri yazısında ayrıca incelenir.
Uzaklaştırma Kararı ve Boşanma Davası Birlikte Yürür mü?
Uzaklaştırma kararı ile boşanma davası birbirinden bağımsızdır ve aynı dönemde birlikte yürüyebilir. Tedbir dava açılmadan da istenebilir. Boşanma davası açıldığında ise hakim dava süresince eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımı için geçici önlemleri kendiliğinden alır.[6]
Boşanma dilekçesinde şiddet olaylarının tarihleriyle yazılması, koruma kararı dosyasının numarasının bildirilmesi ve dosyanın getirtilmesinin istenmesi yararlıdır. Dilekçenin unsurları ve talepler boşanma davası nasıl açılır yazısında, tanık ve kayıt delilleri çekişmeli boşanma davası yazısında ayrıntılı biçimde anlatılır.
Uzaklaştırma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?
Uzaklaştırma kararına, kararın bildirildiği günden başlayarak iki haftalık süre içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. Hakim kararına itiraz, aynı yerde birden fazla daire varsa numara olarak sonraki aile mahkemesi dairesine gider. Tek daire bulunan yerde itirazı asliye hukuk mahkemesi inceler.
İtirazı inceleyen mahkeme kararını bir haftada verir ve bu karar kesindir, şiddet uygulayan kararın kaldırılmasını, talebi reddedilen kişi ise tedbir verilmesini bu yolla isteyebilir.
İzmir 3. Aile Mahkemesinin tedbir talebini kesin olarak reddettiği bir dosyada başvuran önce bölge adliye mahkemesine, oradan da Yargıtay’a gitmişti. Yargıtay bu kararların temyiz edilemeyeceğini belirterek temyiz dilekçesini reddeden ek kararı onamıştır.[7]
“Bölge Adliye Mahkemelerinin, 6284 sayılı kanuna göre verilen koruma kararları hakkında verdikleri kararlar 6100 sayılı Kanun’un 362/1-f ve 6284 sayılı Kanunu’un 9/3 maddesi uyarınca temyiz edilemez.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6284, K.2025/7290, 15.09.2025 (ek kararın onanması, oy birliği)
İki haftalık süre kaçırılırsa itiraz yolu kapanır. Bu nedenle itiraz dilekçesi, olayların başka türlü yaşandığını gösteren belgeler ve tanık bilgileriyle süresi içinde verilmelidir.
Şiddet Anında Uzaklaştırma Kararı için İlk Saatler ve Saklanacak Belgeler
Hayati tehlike varsa ilk iş güvenli bir yere geçip 112’yi aramaktır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın şiddete maruz kalındığında başvurulacak yerler sayfası acil hatlar olarak 112 Acil Çağrı Merkezi’ni, ALO 183 Sosyal Destek Hattı’nı ve KADES mobil uygulamasını gösterir.[8] Sonraki saatlerde yapılacak işler aşağıdaki sırayı izler.
- Kolluğa ya da Cumhuriyet başsavcılığına gidilir, şikayet ve tedbir talebi tutanağa geçirilir.
- Yaralanma varsa sağlık kuruluşundan rapor alınır, muayene kayıtları saklanır.
- Tehdit içeren mesaj, sesli mesaj ve arama kayıtları silinmeden ekran görüntüsüyle yedeklenir.
- Olayı gören ya da duyan kişilerin adları not edilir.
- Verilen kararın bir örneği ve dosya numarası yanda taşınır, ihlal olursa kolluğa bu numarayla bildirilir.
- Barınma, maddi yardım ve danışmanlık için ŞÖNİM ya da il müdürlüğüne başvurulur.
BilgiŞiddet ya da şiddet tehlikesini herkes resmi makamlara ihbar edebilir. Komşu, akraba ya da iş arkadaşı da kolluğa haber verebilir ve ihbarı alan kamu görevlisi gecikmeden harekete geçmekle yükümlüdür.
Uzaklaştırma Kararı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aşağıdaki sorular, uzaklaştırma kararı alan ya da hakkında karar verilen kişilerin en sık sorduklarıdır.
Uzaklaştırma kararı alınca ne olur?
Karar şiddet uygulayana tebliğ edilir ve tedbirde yazılı yükümlülükler başlar. Konuttan uzaklaştırma kararında kişi evden çıkarılır, korunan kişiye ve belirtilen yerlere yaklaşamaz.
Uzaklaştırma kararı almak için hangi şartlar gereklidir?
Kişinin şiddete uğramış ya da şiddet tehlikesi altında olması yeterlidir. Kanun koruyucu tedbir için şiddetin belgeyle kanıtlanmasını beklemez, önleyici tedbirin de gecikmeden verilmesini ister.
İlk uzaklaştırma kararı kaç gün verilir?
Kanun gün sayısı belirlemez, yalnız üst sınır koyar. İlk kararda bu sınır altı aydır ve süreyi hakim belirler.
Uzaklaştırma kararı olan baba çocuğunu görebilir mi?
Mevcut kişisel ilişki kararı kendiliğinden kalkmaz. Görüşmenin bir refakatçiyle yapılmasına, sınırlanmasına ya da tamamen kaldırılmasına hakim karar verebilir.
Uzaklaştırma kararı adli sicile işler mi?
Adli sicile kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri kaydedilir, tedbir kararı ise mahkumiyet değildir. Tedbire aykırılık sırasında işlenen suçtan mahkumiyet çıkarsa o hüküm sicile girer.
Uzaklaştırma kararı karşı tarafa nasıl bildirilir?
Karar şiddet uygulayana mahkemede yüze karşı okunur ya da tebligatla gönderilir, acil durumda kolluk bunu tutanakla hemen yapar. Tebliğ yapılamamış olsa da karar uygulanır.
Uzaklaştırma kararı geri çekilir mi?
Korunan kişi tedbirin kaldırılmasını aile mahkemesinden isteyebilir. Kaldırma kararı verilene kadar tedbir yürürlükte kalır.
Kaynaklar
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun m.1-5, 8, 9, 12, 13, 15 ve 20 (RG 20.03.2012, sayı 28239, metinde 2024-2026 döneminde değişiklik yok, erişim 20.10.2026). ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2023/858, K.2023/1399, 27.12.2023 (değişik gerekçeyle bozma, oy çokluğu, hakimin hukuki sorumluluğu kabul edildi, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden bozuldu). ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2023/2858, K.2024/64, 10.01.2024 (onama, oy birliği). ↩
- 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.4. ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.123/A (12.05.2022 tarihli 7406 sayılı Kanun m.8 ile eklendi). ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169. ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6284, K.2025/7290, 15.09.2025 (temyiz dilekçesinin reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi ek kararının onanması, oy birliği; ilk derece İzmir 3. Aile Mahkemesi, bölge adliye İzmir BAM 25. Hukuk Dairesi). ↩
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü “Şiddete Maruz Kalındığında” sayfası ve ŞÖNİM iletişim sayfası (erişim 20.10.2026). ↩