Boşanma davası masrafları, devlete ödenen yargı harçları, tebligat ve delil giderleri için yatırılan gider avansı ve dava bir vekille takip ediliyorsa avukatlık ücretinden oluşur. Harç ve gider avansı dava açılırken mahkeme veznesine peşin yatırılır. Çekişmeli boşanma davası ücreti ise taraf ile vekili arasındaki sözleşmeye bağlıdır, yalnız asgari ücret tarifesinin altına inilemez.
İçindekiler
Aşağıda her kalemin dayanağı, yürürlükteki tarifelerde görülen tutarlar ve dava sonunda bu giderlerin kime yükletildiği anlatılır. Davanın genel akışı için İzmir’de boşanma davası yazısına bakılabilir.
Boşanma Davası Masrafları Hangi Kalemlerden Oluşur?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, yargılama giderlerini tek tek sayar. Başvurma, karar ve ilam harçları, tebliğ ve posta giderleri, keşif giderleri, tanık ve bilirkişiye ödenen ücretler ile vekalet ücreti bu listenin içindedir (HMK m.323). Bir boşanma dosyasında bunların hepsi doğmayabilir, hangilerinin çıkacağı davanın seyrine bağlıdır.
| Kalem | Dayanak | Ne Zaman Ödenir |
|---|---|---|
| Başvurma ve peşin karar harcı | 492 sayılı Harçlar Kanunu | Dava açılırken |
| Gider avansı | HMK m.120, Gider Avansı Tarifesi | Dava açılırken |
| Delil avansı (tanık, bilirkişi, keşif) | HMK m.324, m.325 | Mahkemenin verdiği süre içinde |
| Avukatlık ücreti | 1136 sayılı Kanun m.164 | Sözleşmeye göre |
Harç ve gider avansı yatırılmadan dava dilekçesi işleme konmaz. Harçlar Kanunu, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe sonraki işlemlerin yapılmayacağını açıkça düzenler (492 sayılı Kanun m.32). Anlaşmalı ve çekişmeli dava arasında harç bakımından fark yoktur, fark daha çok delil giderlerinde ve sürede ortaya çıkar.
Boşanma Davası Açmak Ne Kadar Harç Gerektirir?
Boşanma talebi parayla ölçülen bir istem değildir, bu nedenle maktu harca tabidir. Tarifede maktu harçların ilgili işlem yapılmadan önce peşin ödeneceği yazılıdır.[1] Aile mahkemeleri asliye mahkemesi derecesinde kurulduğu için harç tarifesinin asliye mahkemeleri satırı uygulanır (4787 sayılı Kanun m.2).
| Harç Kalemi | Tutar | Tarife Yeri |
|---|---|---|
| Başvurma harcı (asliye mahkemeleri) | 732,00 TL | (1) sayılı tarife A-I-2 |
| Maktu karar ve ilam harcı | 732,00 TL | (1) sayılı tarife A-III-2-a |
| Keşif harcı | 5.188,00 TL | (1) sayılı tarife A-V |
NotTutarlar 1.1.2026’dan itibaren uygulanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98, Resmi Gazete 31.12.2025, sayı 33124, 5. mükerrer) ekindeki (1) sayılı tarifeden alınmıştır. Maktu harçlar her yıl yeniden belirlenir.
Keşif harcı yalnız mahkeme keşif kararı verirse doğar, boşanma dosyalarının çoğunda keşfe gerek kalmaz. Tarifenin tam metni Resmi Gazete’deki 98 Seri No’lu tebliğ ekinde okunabilir.[2]
Nafaka ve Tazminat Talebi Harcı Nasıl Etkiler?
Boşanma davasında nafaka ya da maddi ve manevi tazminat da isteniyorsa, bu talepler parayla ölçülür ve nispi harca tabi olur. Tarifede nafaka verilmesine dair hükümlerde harç, bir senelik nafaka bedeli üzerinden binde 11,38 oranında öngörülmüştür (98 Seri No’lu tebliğ, Resmi Gazete 31.12.2025). Konusu belli bir değer olan diğer davalarda karar ve ilam harcının oranı binde 68,31’dir ve nispi harç 732 TL’den aşağı olamaz.
Nispi karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin, kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (492 sayılı Kanun m.28). Bu yüzden tazminat istenen dosyada başlangıçta yatırılan harç, talep edilen miktara göre artar.
Gider Avansı Ne İşe Yarar ve Nasıl Hesaplanır?
Gider avansı, dava boyunca yapılacak tebligat ve posta gibi giderleri karşılamak için yatırılan paradır. Davacı, harçlarla birlikte Adalet Bakanlığının her yıl çıkardığı tarifede belirlenen tutarı dava açarken veznesine yatırmak zorundadır (HMK m.120/1). Avans yetersiz kalırsa mahkeme eksiği tamamlamak için iki haftalık kesin süre verir.
Resmi Gazete’nin 28.10.2025 tarihli sayısında yayımlanan yürürlükteki tarifeye göre davacı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL’nin toplamını avans olarak öder. Tebligat ücreti tarifede rakam olarak yazılmaz, kullanılmayan kısım ise hüküm kesinleştikten sonra davacıya iade edilir.[3]
Tanık ve bilirkişi gibi deliller için ayrıca delil avansı istenebilir. Taraflardan her biri, ikamesini istediği delilin avansını mahkemenin verdiği kesin süre içinde yatırmalıdır (HMK m.324). Hakimin kendiliğinden başvurduğu deliller için ise giderin kimden alınacağına mahkeme karar verir (HMK m.325).
Çekişmeli Boşanma Davası Ücreti Neye Göre Belirlenir?
Vekil ile müvekkil arasındaki ücret serbestçe kararlaştırılır. Avukatlık Kanunu’na göre dava değerinin belli bir yüzdesi de ücret olarak belirlenebilir, ancak bu oran yüzde yirmi beşi aşamaz ve asgari ücret tarifesinin altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz.[4] Ücretin yazılı olarak kararlaştırılmadığı durumlarda, değeri parayla ölçülemeyen işlerde tarifenin uygulanacağı da aynı maddede yazılıdır.
Tarifede aile mahkemesi için ayrı bir satır yoktur.
Aile mahkemeleri asliye mahkemesi derecesinde kurulduğundan, para ile değerlendirilemeyen işler bölümündeki “Asliye Mahkemelerinde takip edilen davalar” satırı dikkate alınır. Bu satırdaki tutar 45.000,00 TL’dir, dava dışı işlerde ise büroda sözlü danışmanın ilk bir saati için 4.000,00 TL öngörülmüştür (Resmi Gazete 04.11.2025).
NotTutarlar Türkiye Barolar Birliğinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nden (Resmi Gazete 04.11.2025, sayı 33067) alınmıştır. Tarifede 08.01.2026 ve 28.03.2026 tarihli değişiklikler bu satırlara dokunmamıştır. Tarife her yıl yenilenir.
Asgari tarife bir alt sınırdır, bir fiyat listesi değildir. Dosyadaki talep sayısı, karşı dava, tanık sayısı ve duruşma sayısı gibi unsurlar sözleşmedeki ücreti etkiler. Tarifenin genel hükümleri Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi metninde yer alır.
Karşı Tarafa Yükletilen Vekalet Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Sözleşmeyle kararlaştırılan ücret ile mahkemenin hükmettiği vekalet ücreti farklı şeylerdir. Vekille takip edilen davada mahkeme, kanuna göre belirlenen vekalet ücretini davayı kazanan taraf lehine hükmeder (HMK m.330). Karşı tarafa yüklenen bu ücret vekile aittir ve iş sahibinin borcu nedeniyle takas edilemez (1136 sayılı Kanun m.164).
Boşanma dosyasında birden fazla talep bulunduğunda tarife ayrı kurallar koyar:
- Nafakada vekalet ücreti, hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden hesaplanır, mahkemeye göre belirlenen maktu ücretten az olamaz.
- Nafaka davalarında reddedilen kısım için ücrete hükmedilmez.
- Manevi tazminat, maddi tazminat ya da parayla ölçülen başka taleplerle birlikte istenirse, manevi tazminat için vekalet ücreti ayrı kalem olarak belirlenir.
Bu kurallar Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.9 ve m.10/4 hükümlerindedir.[5] Mal rejiminden doğan alacaklar ayrı bir davada görüldüğünden, onların ücret ve harç hesabı mal paylaşımı davası içinde ayrıca yapılır.
Boşanma Davasında Yargılama Giderlerini Kim Öder?
Kural olarak yargılama giderleri, aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Taraflardan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri haklılık oranına göre paylaştırır (HMK m.326). Böylece davacının peşin yatırdığı harç ve avans, kazandığı ölçüde karşı taraftan geri istenebilir.[6]
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, aile mahkemesinde görülen bir katılma alacağı davasında talebin bir kısmı reddedildiği halde yalnız davacı lehine yargılama giderine hükmedilmesini bozma sebebi saymıştır.
“Mahkemece yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırması gerekirken”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2022/8918, K.2024/451, 24.01.2024 (bozma, oybirliği)
Aynı mantık boşanma dosyasında nafaka ya da maddi tazminat talebinin kısmen kabul edildiği hallerde de işler. Manevi tazminat bakımından ise bu paylaştırma kuralı Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir ve iptal 14.12.2025’te yürürlüğe girmiştir (AYM, E.2024/29, K.2024/226, 25.12.2024).
Talep edilen miktarın gerçekçi tutulması, reddedilen kısım üzerinden doğacak gider yükünü azaltır. Davanın beklenen uzunluğu için boşanma davası ne kadar sürer yazısına bakılabilir.
Masrafı Karşılayamayanlar için Adli Yardım
Kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan yargılama giderlerini ödeyemeyen kişi, talebi açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanabilir (HMK m.334). Adli yardım kararı, giderlerden geçici muafiyet sağlar ve gerektiğinde ücreti sonradan ödenmek üzere avukat görevlendirilmesini de kapsar (HMK m.335). Talep, davaya bakacak mahkemeden istenir ve mali durumu gösteren belgeler dilekçeye eklenir.
Muafiyet kalıcı değildir. Ertelenen giderler ve devletçe ödenen avanslar dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir, mahkeme bunun en çok bir yıl içinde aylık taksitlerle ödenmesine de karar verebilir (HMK m.339). Baro tarafından görevlendirilen avukatın ücreti ise yargılama gideri olarak Hazineden ödenir (HMK m.340).
Kanun yoluna başvururken istenen adli yardımı Yargıtay kendisi inceler. Daire, temyiz harcını yatırmadan adli yardım isteyen erkeğin talebini kabul etmiş, kararı onadıktan sonra da başlangıçta alınmayan harçların temyiz edenlere yükletilmesine hükmetmiştir.[7] Kararda belirleyici ölçüt “Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir” cümlesiyle ifade edilir.
BilgiAdli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (HMK m.336/4). Talep reddedilirse karar tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.337/2).
İstinaf ve Temyizde Boşanma Davası Masrafları
İlk derece kararından sonra kanun yoluna gidilirse yeni harçlar doğar. 2026 tarifesinde bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerine istinaf başvurusu harcı 2.002,00 TL, Yargıtay hukuk dairelerine temyiz başvurusu harcı 3.608,50 TL’dir. Bu aşamada da gider avansı ve tebligat giderleri ayrıca istenir.
Vekalet ücreti bakımından tarifede bölge adliye mahkemesinde istinaf yoluyla görülen ve bir duruşması olan işler için 22.000,00 TL, birden fazla duruşma ya da keşif gibi işlemi olan işler için 42.000,00 TL öngörülmüştür. İlk derece için kararlaştırılan ücretin kanun yolu aşamasını kapsayıp kapsamadığı sözleşmede ayrıca yazılmalıdır.
NotHarçlar 98 Seri No’lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Resmi Gazete 31.12.2025), ücretler Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (Resmi Gazete 04.11.2025) esas alınarak yazılmıştır. Tutarlar her yıl güncellenir.
Uzun süren ve çok talepli dosyalarda masraflar kanun yolu aşamasında belirgin biçimde artar. Bu dosyaların nasıl ilerlediği çekişmeli boşanma davası yazısında, nafakanın tutarının nasıl tespit edildiği ise nafaka miktarı yazısında anlatılır.
Boşanma Davası Masrafları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanmada harç daha mı düşüktür?
Hayır. Harç tarifesi anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasında ayrım yapmaz, iki davada da aynı başvurma ve maktu karar harcı ödenir. Fark, delil giderlerinin ve duruşma sayısının azlığından doğar.
Gider avansının kullanılmayan kısmı geri alınır mı?
Evet. Tarifeye göre kullanılmayan kısım hüküm kesinleştikten sonra davacıya iade edilir. Hesap numarası bildirildiyse iade bu hesaba yapılır.
Davayı kazanan taraf yatırdığı harcı geri alabilir mi?
Yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Kısmi haklılıkta giderler haklılık oranına göre paylaştırılır ve hükümde kimin ne kadar ödeyeceği gösterilir.
Avukatlık ücreti asgari tarifenin altında kararlaştırılabilir mi?
Hayır. Avukatlık Kanunu m.164 ve tarifenin 1. maddesi, asgari ücret tarifesinin altında vekalet ücreti kararlaştırılamayacağını açıkça düzenler.
Masrafı ödeyemeyen kişi boşanma davası açabilir mi?
Açabilir. Ödeme gücünden yoksun olan kişi mali durumunu gösteren belgelerle adli yardım isteyebilir. Kabul halinde giderlerden geçici olarak muaf tutulur, dava sonunda haksız çıkan taraf bu giderleri öder.
Karşı tarafa yükletilen vekalet ücreti kime ödenir?
Kararla karşı tarafa yüklenen vekalet ücreti, 1136 sayılı Kanun m.164 uyarınca vekile aittir. Bu ücret iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez.
Kaynaklar
- 492 sayılı Harçlar Kanunu m.27 ve m.28. ↩
- Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), Resmi Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. mükerrer), (1) sayılı tarife. ↩
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi m.3-5, Resmi Gazete 28.10.2025, sayı 33061. ↩
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164 (4667 sayılı Kanunla değişik, 2001). ↩
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (Resmi Gazete 04.11.2025, sayı 33067) m.1, m.9, m.10/4 ve ikinci kısım ikinci bölüm 10. sıra. ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.120, m.323-326 ve m.330. ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2024/5337, K.2025/2374, 06.03.2025 (adli yardım talebinin kabulü ve onama, oybirliği). ↩