Nafaka miktarı, kanunda yazılı bir tablo ya da hesap formülüyle değil, hakimin somut dosyadaki gelir, gider ve ihtiyaç bilgilerine bakarak yaptığı takdirle belirlenir. Yoksulluk nafakasında talep eden eşin ihtiyacı ile ödeyecek eşin mali gücü, çocuk için ödenen nafakada ise çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın ödeme gücü tartılır. Nafaka ne kadar olur sorusunun cevabı bu nedenle her dosyada farklıdır.
İçindekiler
Bu yazı türleri değil, tutarın nasıl bulunduğunu, hangi belgelerin incelendiğini ve sonraki yıllarda nasıl artırıldığını anlatır. Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakasının farkı için nafaka türleri yazısına bakılabilir.
Nafaka Miktarı Hangi Ölçütlere Göre Belirlenir?
Türk Medeni Kanunu her nafaka için ayrı bir ölçü koyar. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe diğer tarafın mali gücü oranında verilir.[1] Çocuk için ödenecek tutar ise çocuğun ihtiyaçları, ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak bulunur, çocuğun kendi geliri de hesaba katılır.[2]
| Nafaka | Alacaklı Tarafta Bakılan | Borçlu Tarafta Bakılan | Madde |
|---|---|---|---|
| Yoksulluk | Boşanmayla düşeceği yoksulluk | Mali güç | TMK m.175 |
| İştirak | Çocuğun ihtiyaçları ve geliri | Hayat koşulları, ödeme gücü | TMK m.182, m.330 |
| Tedbir | Dava süresince geçim ve barınma | Eşlerin durumu | TMK m.169 |
Bu ölçütlerin tamamı takdire açık kavramlardır. Kanunun takdir yetkisi tanıdığı konularda hakim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir (TMK m.4). Hakkaniyet, iki tarafın da makul bir yaşam sürdürebilmesini gözeten bir denge arayışı olarak işler.
Nafaka Ne Kadar Olur, Sabit Bir Oran Var mı?
Kanunda maaşın belli bir oranını, asgari ücretin bir katını ya da kişi başına bir tutarı gösteren hiçbir kural yoktur. Sosyal medyada ya da kulaktan dolma bilgiyle dolaşan bu tür kalıplar mahkemeyi bağlamaz. Benzer gelirli iki çiftte bile kira yükü, çocuk sayısı, sağlık giderleri ve diğer borçlar farklı olduğu için sonuç değişebilir.
Nafaka hesaplama denilen iş aslında bir belge ve bilgi toplama sürecidir. Taraflar kendi gelir ve giderlerini ispatlar, mahkeme de resmi kayıtlardan ve araştırma raporundan bunları doğrular. Talep edilen tutar da bu belgelere dayanmalıdır, davanın harç ve diğer giderleri boşanma davası masrafları yazısında ayrıca anlatılır.
Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması Nafaka Miktarını Nasıl Etkiler?
Mahkeme, tarafların beyanıyla yetinmez ve gerçek mali durumu ayrıca araştırır. Bu inceleme, mahkemenin yaptırdığı sosyal ve ekonomik durum araştırması ile SGK kayıtları, işveren yazıları ve maaş bordroları üzerinden yapılır. Araştırma eksik ya da güncel değilse hüküm bozulabilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2026 tarihli bir kararında, SGK kaydı görünmeyen kadının dosyada memur maaşı aldığına dair bordro ve beyanlar bulunduğuna dikkat çekmiştir. Daire, bu çelişki giderilmeden yoksulluk nafakasına hükmedilmesini eksik inceleme saymıştır.
“tarafların gelir durumlarının birbirlerine yakın veya denk olup olmadığının araştırılarak sonuca göre kadının yoksulluk nafakası talebi hakkında karar verilmesi gerekirken”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6770, K.2026/1261, 09.02.2026 (yoksulluk nafakası yönünden bozma, oybirliği)
Kararda, yeniden yapılacak incelemede cevaplanması istenen sorular ayrıca sayılmıştır.[3] Bunlar yoksulluk nafakasının miktarını ve hatta varlığını doğrudan etkiler:
- Talep eden eş sürekli ve düzenli bir işte çalışıyor mu?
- Çalışıyorsa elde ettiği gelir düzenli ve sürekli mi?
- Bu gelir onu yoksulluktan kurtaracak düzeyde mi?
- İşten ayrılmışsa kendi isteğiyle mi ayrılmış?
Sorular, tek bir belgenin değil kayıtların birbiriyle uyumunun belirleyici olduğunu gösterir. Örneğin SGK kaydı olmayan ama bordrosu bulunan bir eşin durumu, iki kayıt yan yana konmadan doğru değerlendirilemez.
Nafaka Hesaplamasında Hangi Belgeler İncelenir?
Dosyaya giren her belge, terazinin bir kefesini doldurur. Aşağıdaki tablo, gelir ve ihtiyaç tarafında sık başvurulan kaynakları ve neyi göstermeye yaradıklarını bir arada verir.
| Belge ya da Kayıt | Gösterdiği Bilgi |
|---|---|
| Maaş bordrosu, işveren yazısı | Düzenli gelir ve tutarı |
| SGK kaydı | Sigortalı çalışma ve emekli aylığı |
| Sosyal ve ekonomik durum araştırması | Konut, yaşam düzeni, beyan edilmeyen gelir |
| Kira sözleşmesi, fatura, okul ve sağlık giderleri | İhtiyacın büyüklüğü |
Belgelerin güncel olması önemlidir. Yargılama uzun sürdüyse yıllar önceki bir araştırma raporu bugünkü durumu yansıtmayabilir, bu yüzden taraflar değişen gelir ya da giderleri yeni belgelerle dosyaya bildirmelidir. Çocuğun giderleri için okul kaydı, servis, kurs ve tedavi faturaları gibi somut belgeler soyut beyanlardan daha fazla ağırlık taşır.
NotMahkeme talep edilenden fazlasına karar veremez (HMK m.26). Bu nedenle istenen aylık tutar ve varsa yıllık artış talebi dava dilekçesinde açıkça yazılmalıdır.
Çocuk için Ödenecek Nafaka Miktarında Ana ve Babanın Payı
İştirak nafakasında yük yalnız velayet verilmeyen tarafta değildir. Velayeti kullanan ana ya da baba da çocuğa bakarak ve gelirinden harcayarak katkı sunar, mahkeme iki tarafın ödeme gücünü birlikte değerlendirir. Velayet verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır.
Çocuğun yaşı, okul durumu ve sağlık ihtiyaçları tutarın asıl belirleyicisidir. Nafaka her ay peşin ödenir ve çocuğun ergin olmasıyla kural olarak sona erer, eğitim sürüyorsa bakım borcu eğitimin sonuna kadar devam edebilir (TMK m.328). Velayet tartışması da varsa iki konu çoğu zaman aynı dosyada görülür, ayrıntı velayet davası yazısındadır.
Nafakanın Yıllık Artışı: ÜFE ve TÜFE Endeksi
Enflasyon karşısında sabit kalan bir aylık tutar zamanla değer kaybeder. Bu yüzden kanun, hakimin istem halinde irat biçimindeki nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabileceğini düzenler (TMK m.176, m.182, m.330). Mahkemeler bunu, Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı bir endekse bağlı yıllık artış hükmü olarak kurar.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, artış talebi bulunan dosyada bu konuda hüküm kurulmamasını hatalı bulmuş ve kararı düzelterek onamıştır.
“Dairemizin kararlılık kazanan içtihatlarına göre talep halinde hüküm altına alınan yoksulluk nafakası ile iştirak nafakasının ÜFE oranları üzerinden yıllık artış oranı belirlenmesi gerekirken, bu hususta karar verilmemesi doğru olmamış”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2024/8876, K.2025/4865, 12.05.2025 (düzelterek onama, oybirliği)
Talep edilen endeks de önemlidir. Davacının TÜFE oranında artış istediği bir dosyada ilk derece mahkemesi ÜFE uygulamış, Daire bunu talebin aşılması sayarak hükümdeki ibareyi TÜFE olarak düzeltmiştir.[4] Artış talebi hiç yoksa mahkeme kendiliğinden artış hükmü kurmaz.
ÜFE üretici fiyatlarındaki, TÜFE ise tüketici fiyatlarındaki yıllık değişimi ölçer ve ikisi farklı oranlar verebilir. Hangi endeksin isteneceği ve artışın hangi yıldan başlayacağı dilekçede açıkça yazılmalıdır. Endeks kararda gösterildiğinde tutar her yıl yeni bir dava açılmadan güncellenir.
Nafaka Artırım Davası Ne Zaman Açılır?
Hükümde artış öngörülmemişse ya da öngörülen artış yetersiz kalmışsa, alacaklı nafaka artırım davası açabilir. Yoksulluk nafakasında dayanak, mali durumların değişmesi ya da hakkaniyet halinde iradın yükseltilmesine de düşürülmesine de imkan veren TMK m.176’dır, iştirak nafakasında ise yeni tutar durum değişince istem üzerine belirlenir (TMK m.331). Boşanmadan sonra açılan bu davada yetki, nafaka alacaklısının yerleşim yerine göre belirlenir (TMK m.177).
Artırım davasında da tutar aynı ölçütlerle yeniden kurulur. Çocuğun büyümesi ve okul giderlerinin artması, borçlunun gelirinin yükselmesi ya da genel fiyat artışları sık ileri sürülen sebeplerdendir. Değişikliği ileri süren taraf, önceki karardan bu yana neyin değiştiğini belgeyle göstermelidir.
Yeni tutara uygulanacak yıllık artışın başlangıcı da taleple sınırlıdır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, nafakanın dava tarihinden itibaren yükseltildiği bir iştirak nafakası artırım davasında, davacının artışı karar tarihini izleyen yıllardan istediğini belirterek bölge adliye mahkemesinin başlangıç olarak kesinleşme tarihini esas almasını düzeltmiştir.[5] Kanun metinleri Türk Medeni Kanunu sayfasında okunabilir.
UyarıGelirin düşmesi borçluya ödemeyi kendiliğinden azaltma hakkı vermez. Tutar ancak açılacak azaltma davasında verilecek kararla değişir.
Yoksulluk Nafakasının Süresi Miktarı Etkiler mi?
Miktar ile süre ayrı sorulardır, ancak ikisi birlikte düşünülür. TMK m.175 bugün yoksulluk nafakasının süresiz istenebileceğini düzenler. Anayasa Mahkemesi bu maddedeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiş ve iptalin 30.06.2027’de yürürlüğe gireceğini belirlemiştir.[6]
Nafakanın süresini yeniden düzenleyen bir kanun 19.10.2026 itibarıyla yayımlanmamıştır ve iptal edilen ibare miktarın belirlenmesine ilişkin ölçütleri değiştirmez. Konunun ayrıntısı süresiz nafaka yazısında, boşanma sürecinin bütünü ise İzmir’de boşanma davası yazısında anlatılır.
BilgiAnlaşmalı boşanmada nafaka tutarı ve yıllık artış oranı taraflarca protokolde belirlenir, hakim onayıyla bağlayıcı hale gelir. Protokolün yazımı için anlaşmalı boşanma protokolü yazısına bakılabilir.
Nafaka Miktarı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Nafaka maaşın belli bir oranı olarak mı belirlenir?
Hayır. Kanunda maaşa ya da asgari ücrete bağlı sabit bir oran yoktur. Hakim tarafların gelirini, giderlerini ve ihtiyaçlarını hakkaniyete göre değerlendirerek tutarı takdir eder.
Geliri olmayan eşe nafaka bağlanabilir mi?
Nafakada borçlunun mali gücüne bakılır. Mahkeme, sosyal ve ekonomik durum araştırması ile gerçek gelir ve mal varlığını tespit ederek tutarı bu güce göre belirler.
Nafakaya her yıl otomatik artış uygulanır mı?
Artış için talep gerekir. Talep varsa mahkeme ÜFE ya da istenen endeks oranında yıllık artış hükmü kurar, talep yoksa kendiliğinden artış öngörmez.
Nafaka artırım davası nerede açılır?
Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında alacaklının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Görevli mahkeme aile mahkemesidir.
Nafaka hesaplama için hangi belgeler hazırlanmalı?
Gelir için maaş bordrosu ve SGK kaydı, gider için kira, okul, sağlık ve fatura belgeleri işe yarar. Mahkeme ayrıca sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırır.
Çocuğun kendi geliri nafaka miktarını etkiler mi?
Etkiler. TMK m.330, nafaka miktarı belirlenirken çocuğun gelirlerinin de göz önünde bulundurulacağını açıkça düzenler.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175 ve m.176. ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182, m.330 ve m.331. ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6770, K.2026/1261, 09.02.2026 (bozma, oybirliği). ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/10011, K.2026/1614, 12.02.2026 (düzelterek onama, oybirliği). ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2026/5699, K.2026/7062, 23.06.2026 (nafakanın artırılması, düzelterek onama, oybirliği). ↩
- Anayasa Mahkemesi, E.2025/156, K.2026/131, 04.06.2026 (iptal oy çokluğuyla, yürürlük 30.06.2027), Resmi Gazete 30.09.2026, sayı 33386. ↩