Çalıştığınız dönemler SGK kayıtlarında yoksa veya eksikse hizmet tespit davası açabilirsiniz. Dava iş mahkemesinde, genellikle işveren aleyhine açılır ve kazanılırsa çalışmalarınız sigorta sürenize eklenir. Aşağıda doldurulabilir dava dilekçesi örneği ve dava açmadan önce bilinmesi gereken beş yıllık süre anlatılıyor.
Önce Kayıtlarınıza Bakın
Kayıt eksikliği üç biçimde ortaya çıkar. Hiç sigortalı gösterilmemiş olabilirsiniz. Daha az gün veya daha düşük kazançla bildirilmiş olabilirsiniz. İşyeri adresiniz veya unvanınız farklı bir işyeri üzerinden gösterilmiş de olabilir. Dilekçede hangisinin söz konusu olduğunu açıkça yazmalısınız.
İşveren, hizmet akdi ile çalıştırdığı kişileri sigortalılık başlangıç tarihinden önce SGK’ya bildirmekle yükümlüdür.[1] Sigortalı kendisini bildirmediyse bu durum sigortalı aleyhine delil teşkil etmez.[1] Yani işveren bildirimi yapmadıysa hak kaybı yaşamazsınız ancak çalıştığınızı ispat etmeniz gerekir.
Dava Açma Süresi ve Hangi Mahkeme?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Süre | Hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl | 5510 sayılı Kanun m.86 |
| Görevli mahkeme | İş mahkemesi | 7036 sayılı Kanun m.5 |
| Yetki | Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer | 7036 sayılı Kanun m.6 |
| SGK’ya başvuru zorunluluğu | Hizmet tespiti için aranmaz | 7036 sayılı Kanun m.4/1 |
| SGK’nın durumu | Dava Kuruma resen ihbar edilir, Kurum davaya katılır | 7036 sayılı Kanun m.4/2 |
Aylık prim ve hizmet belgesi hiç verilmemişse ya da çalışma Kurumca saptanamamışsa sigortalı, çalışmasını ilamla kanıtlayabilir. Bunun için hizmetin geçtiği yılın sonundan sayılan beş yıl içinde iş mahkemesine başvurması gerekir.[2] Süre her yılın sonundan başladığı için her çalışma yılının bitiş tarihi farklıdır. Çalıştığınız her yıl için bitiş tarihini ayrı hesaplayın.
Hizmet akdine tabi çalışma nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespitini isteyen dava, Kuruma başvuru şartından muaf tutulur. Mahkeme davayı Kuruma resen ihbar eder. Kurum davalı yanında fer’i müdahil olarak katılır ve karara karşı kanun yoluna başvurabilir.[3]
Hizmet Tespit Davası Dilekçesi
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Metin genel bilgi içindir. Kendi olayınızın ayrıntılarına göre uyarlamanız gerekir.
Çalışmayı Hangi Delillerle Kanıtlarsınız?
- Tanıklar. Aynı işyerinde aynı dönemde çalışmış kişiler ve işyeri çevresindeki esnaf fiili çalışmayı anlatabilir. Tanık adresleri dilekçede yazılmalıdır.
- Banka kayıtları. Maaşın yatırıldığı hesap dökümleri düzenli ödeme ilişkisini gösterir.
- Yazışmalar. İş talimatı, vardiya listesi ve işyeri evrakında adınızın geçtiği belgeler delildir.
- İşyeri belgeleri. Giriş kartı, iş kıyafeti, zimmet ve sevk kayıtları çalışmayı destekler.
İşveren, işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlayarak on yıl süreyle saklamak ve Kurumun denetim memurlarınca istenirse onbeş gün içinde ibraz etmek zorundadır.[4] Bu nedenle mahkeme, işyeri kayıtlarının getirtilmesine karar verebilir.
Dava Öncesi Arabuluculuk Şart mı?
7036 sayılı Kanun m.3 işçi alacağı, tazminat ve işe iade taleplerini sayar. Yalnızca sigortalılık süresinin tespiti bu sayma içinde yer almaz. Aynı dilekçede ücret, kıdem veya ihbar gibi alacaklar da isteniyorsa o talepler için arabuluculuk son tutanağı gerekir.[5] Bu durumda önce arabuluculuk başvuru formu hazırlanmalıdır.
Dava Sonucunda Ne Olur?
Mahkeme çalışmayı kabul ederse kesinleşen ilam SGK’ya ulaşır. Kurum, kararda yazılan aylık kazanç toplamlarını ve prim gün sayılarını esas alır.[2] Bu tespit emeklilik için gerekli sigortalılık süresini ve prim gün sayısını artırabilir.
Çalışmanın tespiti, kıdem tazminatı gibi alacakların hesabında da önem taşır. Hizmet süresi ve ücret kesinleştikten sonra kıdem ve ihbar tazminatı dava dilekçesi hazırlanabilir. Kıdem hakkında genel bilgi için kıdem tazminatı yazısına bakabilirsiniz. Taşeron işçileri için asıl işveren alt işveren yazısı da yararlı olur. Tüm belgeler dilekçe örnekleri sayfasındadır.
Kanunun güncel metni 5510 sayılı Kanun sayfasından okunabilir.
Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi tek tarihten saymak. Beş yıl, her çalışma yılı için o yılın sonundan sayılır.
- Kazancı yazmamak. Tespit yalnız çalışma süresini değil, aylık kazancı da kapsar.
- Tanıksız dava açmak. Yazılı delil yoksa tanık bildirimi çoğu zaman belirleyicidir.
- Yanlış davalıyı seçmek. Dava işyeri sahibi aleyhine açılır. İşyeri devredilmişse devirden önceki ve sonraki işverenlerin durumu ayrıca gözetilir.
SGK Hizmet Tespit Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hizmet tespit davası için SGK'ya önce başvurmam gerekir mi?
Hayır. Hizmet akdine tabi çalışma nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri, Kuruma başvuru zorunluluğunun dışında tutulmuştur.
Davayı kime karşı açarım?
Davayı işveren aleyhine açarsınız. Mahkeme davayı Sosyal Güvenlik Kurumuna ihbar eder. Kurum davalı yanında fer’i müdahil olarak katılır.
Süre ne zaman dolar?
Beş yıllık süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlar. Beş yıl, çalışılan yılın sonunda başlar. Her yıl için ayrı bir bitiş tarihi bulun.
Sigortasız çalıştığımı tanıkla ispat edebilir miyim?
Evet. Tanık, banka kaydı, yazışma ve işyeri belgeleri delil olabilir. Mahkeme işyeri kayıtlarını getirtir ve gerekirse çevre araştırması yapar.
Hizmet tespit davası emeklilik hakkımı etkiler mi?
Evet, kesinleşen karar SGK kayıtlarına işlenirse sigortalılık süresi ve prim gün sayısı artabilir. Emeklilik şartlarının sağlanıp sağlanmadığı Kurumca ayrıca değerlendirilir.
Kaynaklar