İşten ayrılırken ilk sorulan konu kıdem tazminatının tutarıdır. Aşağıdaki araca işe giriş tarihini, çıkış tarihini ve son brüt ücreti yazdığınızda tutar kalem kalem görünür. Yol, yemek ve prim gibi düzenli ödemeleriniz varsa bunların yıllık toplamını ayrı kutuya girin.
Dayanak: 1475 s. İş Kanunu m.14 (yürürlükteki hüküm), 488 s. Damga Vergisi Kanunu. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir. Girdiğiniz bilgiler tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İşçi, aynı işverenin yanında geçirdiği her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında kıdem tazminatı alır. Yılı aşan ay ve günler aynı oranla ayrıca eklenir.[1]
Hesapta çıplak maaş değil giydirilmiş ücret kullanılır. Aylık brüt ücrete, işçiye sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin aylık karşılığı eklenir.[1]
Araç şu adımları izler.
- Çalışma süresini tam yıl, ay ve gün olarak çıkarır.
- Giydirilmiş aylık ücreti bulur: aylık brüt ücrete yan hakların yıllık toplamının on ikide biri eklenir.
- Bu ücreti çıkış tarihindeki kıdem tavanıyla karşılaştırır ve küçük olanı esas alır.
- Esas ücreti tam yıl sayısıyla çarpar. Artan aylar için on ikide birini, artan günler için 365’te birini ekler.
- Brüt tutardan damga vergisini düşer ve net tutarı yazar.
Bugün yürürlükte olan kıdem tavanı 73.729,87 TL, damga vergisi oranı binde 7,59 düzeyindedir. Tavan Ocak ve Temmuz aylarında yenilenir. Çıkış tarihiniz eski bir döneme düşüyorsa araç o dönemin tavanını kendisi seçer.
Hangi Ayrılışlarda Kıdem Tazminatı Doğar?
Araç sözleşmenin neden bittiğine bakmaz. Hakkın doğup doğmadığını önce tablodan kontrol edin.
| Sözleşmenin sona ermesi | Kıdem tazminatı |
|---|---|
| İşveren haklı bir neden olmadan feshetti | Doğar |
| İşçi kanundaki haklı nedenlerden biriyle feshetti | Doğar |
| Muvazzaf askerlik hizmeti için ayrılma | Doğar |
| Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak için ayrılma (başvuru belgelenir) | Doğar |
| Kadın işçinin evlendiği tarihten sonraki bir yıl içinde ayrılması | Doğar |
| İşçinin ölümü | Mirasçılara ödenir |
| Haklı neden olmadan istifa | Doğmaz |
| İşverenin 4857 sayılı Kanun m.25/II kapsamında haklı nedenle feshi | Doğmaz |
Kanun her geçen tam yıl için ödeme öngördüğünden bir yılı doldurmadan ayrılan işçiye kıdem tazminatı doğmaz. Araç bu durumda sonucu sıfır gösterir.[1] Ayrılış sebepleri ayrıntılı olarak kıdem tazminatı rehberinde anlatılıyor.
Örnek Hesaplar
Aşağıdaki iki durum kurgudur. Birincisinde esas ücret tavanın altında kalır, ikincisinde tavan devreye girer.
| Durum | Çalışma süresi | Esas ücret | Brüt tutar | Damga vergisi | Net tutar |
|---|---|---|---|---|---|
| A: Giriş 05.03.2018, çıkış 18.09.2026, brüt ücret 52.000 TL, yıllık yan hak 24.000 TL | 8 yıl 6 ay 13 gün | 54.000,00 TL | 460.923,29 TL | 3.498,41 TL | 457.424,88 TL |
| B: Giriş 01.06.2015, çıkış 10.07.2026, brüt ücret 95.000 TL, yan hak yok | 11 yıl 1 ay 9 gün | 73.729,87 TL (tavan) | 818.990,72 TL | 6.216,14 TL | 812.774,58 TL |
A durumunda giydirilmiş ücret 52.000 + 24.000 ÷ 12 = 54.000 TL olur. 54.000 × 8 yıl = 432.000 TL, 54.000 ÷ 12 × 6 ay = 27.000 TL ve 54.000 ÷ 365 × 13 gün = 1.923,29 TL eklenerek 460.923,29 TL bulunur.
B durumunda ücret tavanı aştığı için hesap tavan üzerinden yapılır. Çıkış tarihi 1 Temmuz 2026’dan sonra olduğundan 73.729,87 TL kullanıldı. Aynı işçi 30 Haziran 2026’da ayrılsaydı önceki dönemin tavanı olan 64.948,77 TL geçerli olurdu.
Vergi, Faiz ve Sık Yapılan Hatalar
Kıdem tazminatı gelir vergisine ve SGK primine tabi değildir. Yalnız damga vergisi kesilir.[2]
Tazminat zamanında ödenmezse hâkim, ödenmeyen süre için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder.[1] Araç faizi hesaplamaz.
- Net maaşı brüt ücret kutusuna yazmak. Bordrodaki kesinti öncesi tutar girilmelidir.
- Yan hakları atlamak. Düzenli yemek, yol ve prim giydirilmiş ücrete girer.
- Çıkış tarihini yanlış yazmak. Tavan Ocak ve Temmuz’da değiştiği için birkaç günlük fark farklı tavan demektir.
- Ayrı çalışma dönemlerini tek aralık saymak. Aynı işverenin yanındaki fasılalı dönemler ve işyeri devri hâlinde süreler toplanır; araç tek bir tarih aralığı aldığından bu dosyalarda sonuç farklı çıkabilir.
Tazminat ödenmediğinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.[3] İhbar süresine uyulmadıysa ihbar tazminatı hesaplama sayfasından ayrıca tutar bulabilirsiniz. Sonucu bordronuzla karşılaştırmayı unutmayın. Girdiğiniz bilgiler tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez.
Yasal Dayanak
Hesap, 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14. maddesine dayanır; kanunun diğer maddeleri 4857 sayılı Kanunla yürürlükten kalkmıştır. Vergi kesintisi için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7 ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu esas alınır.
Kıdem Tazminatı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı için en az ne kadar çalışmak gerekir?
Aynı işverenin yanında en az bir tam yıl çalışmak gerekir. Bir yılı aşan süreler ay ve gün olarak orantılı eklenir.
Hesapta hangi ücret esas alınır?
Son ücret esas alınır. Ücrete eklenen düzenli yan haklar giydirilmiş ücrete girer. Parça başı veya yüzde usulüyle çalışanlarda son bir yıldaki ortalama ücret kullanılır.
Kıdem tavanı sonucu nasıl değiştirir?
Giydirilmiş ücret tavanı aşarsa hesap tavan üzerinden yapılır. Hangi tavanın uygulanacağını çıkış tarihi belirler; araç tarihi girince doğru dönemi seçer.
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Haklı neden olmadan istifa eden işçiye kıdem tazminatı doğmaz. İşçinin haklı nedenle feshettiği, askerlik veya emeklilik için ayrıldığı durumlarda ise doğar.
Araçtaki tutar mahkemede de aynı çıkar mı?
Her zaman aynı çıkmaz. Hizmetten düşülecek süreler, bordro dışı ödemeler ve son bir yıldaki ücret zamları tutarı değiştirebilir. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır.
Kaynaklar